Tips & Tricks

Het Stedelijk Onderwijs kiest resoluut voor duurzame en energiebesparende maatregelen in zijn scholen. We geven een woordje uitleg bij wat deze maatregelen juist inhouden en wat jij kan doen om een steentje bij te dragen aan het milieu.

Klokjes Op Automaten

Elektrische apparaten verbruiken soms ook energie als het apparaat niet gebruikt wordt of het apparaat ‘uit’ lijkt te staan. Sommige toestellen, zoals drankautomaten, blijven heel de tijd aan staan. Dit noemen we stand-by verbruik, sluipverbruik of continu verbruik. Sommige apparaten functioneren niet zonder stand-by stand: denk aan de koelkast, de cv-ketel en de deurbel. Maar vaak is stand-by onnodig. Daarom plaatst Werkhaven elektroklokjes op toestellen waar het kan: drankautomaat, een waterbar, snoepautomaat, … Deze klokjes laten toe om zelf te bepalen wanneer we het toestel aan of uit willen zetten. Zo kunnen we de toestellen uitschakelen op de uren dat de school gesloten is zodat ze niet onnodig energie verbruiken.

Draag zelf een steentje bij:

  • Zet de computer volledig uit na gebruik. Tijdens het werken kan het zijn dat je een pauze inlast. Het uitzetten van het scherm is dan ook een besparing.
  • Indien het apparaat een uitknop heeft, gebruik deze dan in plaats van de stand-by knop. Soms moet je twee keer drukken op dezelfde knop.
  • Gebruik je een apparaat voor een lange tijd niet? Trek dan de stekker uit het stopcontact.
  • Heb je meerdere apparaten bij elkaar staan (bijvoorbeeld computer met randapparatuur of tv met dvd-speler)? Stop dan alle stekkers in een contactdoos met een aan/uit-schakelaar. Schakel de stekkerdoos uit na gebruik.
  • Zet bij halogeenlampen een schakelaar tussen de transformator en het stopcontact. Zo trekt de transformator na uitschakelen geen stroom meer.

Deurpompen

Deurpompen staan er niet om het de leerlingen en leerkrachten lastiger te maken binnen en buiten te gaan. De pompen zorgen ervoor dat de deuren niet meer blijven open staan, waardoor er ook geen energie verloren gaat. Bovendien zal het binnen ook minder koud zijn.

Draag zelf een steentje bij:

  • Als er deurpompen aanwezig zijn, laat die dan ook hun werk doen. Het heeft geen zin om een spie onder de deur te steken of de deur op een andere manier te blokkeren. Het effect van de deurpompen gaat dan volledig verloren.
  • Sommige deuren worden niet vaak gebruikt en daarop werden dan ook geen deurpompen geplaatst. Gebruik, zeker in de winter, enkel de deuren met deurpompen op om naar buiten/de speelplaats te gaan.

Koelkasten

Stroom is een handige energievorm. Je hoeft maar een stekker in het stopcontact te steken en je hebt elektriciteit voor allerlei apparaten. Maar dan heeft stroom al een hele weg afgelegd. De productie gebeurt meestal in grote elektrische centrales. Daar gaat nog altijd veel energie verloren. Het gemiddelde rendement van de Belgische centrales is 40%. Dat betekent dat 60% van de energie verloren gaat via de schoorsteen of de koeltoren van een centrale. En ook bij het transport onderweg gaat stroom verloren. Dit betekent ook dat verwarmen met elektriciteit niet zo een goed idee is. Verder zijn het ook vooral apparaten die warmte (wasmachine, droogkast, …) of koude (ijskast diepvriezer, …) produceren die veel elektriciteit verbruiken. Wetende dat met de huidige toestellen op aardgas en stookolie zeer hoge rendementen kunnen gehaald worden, is het dus een stuk zuiniger om toestellen op “primaire energie” (gas of stookolie) te gebruiken. Zuinig zijn met stroom is dus een goede zaak voor het milieu én voor je portemonnee. Je hoeft er bovendien geen comfort voor op te geven, nieuwe huishoudtoestellen doen hun werk zelfs beter met minder stroom.

Voor elektrische apparaten bestaat er een Europees label, dat aangeeft hoe energiezuinig het wel is. Apparaten zijn onderverdeeld in 7 klassen, van A (zeer zuinig) tot G (energieverslindend). Maar omdat producenten ook voortdurend hun producten verbeteren, zijn er nu al apparaten op de markt die zuiniger zijn dan de A-klasse. Voor de echte kampioenen bestaat er nu dus ook nog klasse A+ en A++.

Daarom zorgt Werkhaven voor de vervanging van oude koelkasten en/of diepvriezers door nieuwe energiezuinigere modellen.

Draag zelf een steentje bij:

  • Spring verstandig om met een koelkast of diepvries en verwijder het ijslaagje op de koelelementen vanaf 2 mm. Als het ijslaagje op het koelelement ongeveer 2 mm dik is, verbruikt de diepvriezer 10 % meer energie. Het verwijderen van dit ijslaagje levert 3 tot 15 euro winst op per jaar.
  • Plaats je koelkast en diepvries, indien mogelijk, op een koele plaats, zo heeft het toestel minder energie nodig om koud te worden en te blijven.
  • Een koelkast die niet goed sluit, verbruikt veel meer energie. Behandel de sluitstrip regelmatig met talkpoeder.
  • Door je product een dag op voorhand in de koelkast te leggen, geef je je koelkast ademruimte. Deze kan nu de koude van het bevroren goed gebruiken om zelf koel te blijven.
  • Nieuwe diepvriestoestellen hebben geen ijsafzetting meer, het is dan ook niet meer nodig deze modellen te ontdooien

Tochtstrips en kieren

Muren kunnen niet ademen en hoeven dat ook niet te doen, dat doet de ventilatie in hun plaats. Een energiezuinige en comfortabele woning is dan ook luchtdicht gebouwd. Vergelijk het met je trui in de winter. Als de wind erdoor blaast, heb je het koud. Sluit je alles luchtdicht af met een dun regenjasje, heb je het weer behaaglijk warm. Door kieren en spleten, en door niet-luchtdichte schildelen verliest een gebouw energie. Energiezuinig bouwen is ook luchtdicht bouwen. Ventileren is zeker nodig, maar laat dat niet over aan de kieren. Controleer zelf je ventilatie met een van de toegelaten systemen.

Bij tocht heb je snel de neiging de verwarming hoger te zetten. Je kan makkelijk 10 % van de warmte verliezen via spleten of kieren. Dit kan op verschillende manieren gebeuren:

Ramen
Slecht passende tochtstrips dragen niet bij tot besparing. Als er geen rubbers aanwezig zijn op de ramen en deze slecht sluiten, dan moet men tochtstrips aanbrengen. Spleten tussen kozijn en muur of naast het glas worden verholpen door silicone aan te brengen.

Buitendeuren
Als er onderaan de deur grote spleten zijn dan moet men een tochtborstel plaatsen. Sluit de deur niet meer goed, dan zal deze bijgewerkt worden zodat ze niet meer blijft open staan. Zijn er aan de zijkant van de deuren ergens spleten, dan moet men tochtstrips aanbrengen.

Draag zelf een steentje bij:

  • Hou zelf actief mee in het oog waar het tocht of waar er zichtbare kieren zijn. Je kan eventueel zelf helpen door een tochthand te leggen of contact op te nemen met Werkhaven om te kijken wat er kan gedaan worden.
  • Als alles tochtvrij is, vergeet dan uiteraard niet om tijdig de lokalen te verluchten!

Zoldervloerisolatie

Door zoldervloerisolatie neemt het comfort in een gebouw aanzienlijk toe. Zoldervloerisolatie is bovendien niet alleen in de winter voordelig, ook in de zomer pluk je de vruchten van deze investering. De warmte die in de winter gemakkelijker binnen te houden is, zal in de zomer makkelijker buiten te houden zijn. Zo kan je ook in de zomer genieten van deze investering. Zoldervloerisolatie is een goede keuze, zeker als de zolder zelf niet gebruikt wordt. Je verkleint dan het te verwarmen woongedeelte aangezien je de zolder niet meer mee hoeft te verwarmen. Hierdoor bespaar je extra op verwarmingskosten én op kosten van het materiaal omdat het te isoleren oppervlak aanzienlijk kleiner is.

Draag zelf een steentje bij:

  • Stel thermostatische kranen juist af.
  • Sluit de deuren van onverwarmde ruimtes.
  • Sluit de buitendeuren.

Thermostatische Kranen

Thermostatische kranen zorgen ervoor dat de verwarming in een lokaal beter is afgesteld. Het Stedelijk Onderwijs zorgt ook voor een correcte afstelling van de gehele verwarmingsinstallatie. Maar een correct gebruik van de thermostatische kranen is net zo belangrijk om meer energie te besparen en toch een aangename temperatuur te garanderen!

Draag zelf een steentje bij:

  • Staan de radiatoren steeds op de juiste temperatuur? Controleer regelmatig alle knoppen nog op de juiste stand staan.
  • Moet het wel af en toe warmer of kouder zijn? Leer hoe een thermostatische kraan werkt. Je kunt, als er thermostatische kranen zijn, werken met thermometers. Hang bijvoorbeeld een thermometer aan de muur. Duid met blauw en rood de grenzen aan: blauw op 18°C, rood op 20 of 22 °C. Ligt de temperatuur erboven of eronder, dan moeten er aanpassingen gebeuren. Let er steeds op dat alle knoppen op dezelfde stand staan!
  • Kijk alles goed na! Thermostatische knoppen die op 4 of 5 staan wanneer dit niet nodig is, veroorzaken een onnodig groot energieverbruik. Een te warm lokaal leidt tot sloomheid en vermindert het prestatievermogen.

Buisisolatie

Warmte-isolatie is goed voor het milieu, want energie is te kostbaar om onnodig te verspillen. Om energie te besparen is een goede isolatie van warmte belangrijk. Buizen vormen vaak de zwakke plekken van een verwarmingssysteem. Denk maar aan kelders, opberglokalen, … die onnodig opgewarmd worden door de verwarmingsbuizen die erdoor lopen. Het isoleren van die leidingen door middel van buisisolatie levert jaarlijks een aanzienlijke besparing op. Op deze manier worden bovendien de isolatiekosten snel terugverdiend.

Radiatorfolie

Voor het optimaal verwarmen van een ruimte dient een radiator eigenlijk maar naar één kant te stralen. Achter radiatoren verdwijnt namelijk veel warmte door de muur omdat het temperatuurverschil met buiten hier het hoogst is. Om dit verlies te beperken, bestaan radiatorfolies die op de achterliggende muur moeten worden aangebracht. Door het plaatsen van radiatorfolie wordt de warmtestraling naar de muur, waarop de radiator bevestigd is, met 70% tot 90% verminderd. De reflecterende werking van de folie zorgt ervoor dat meer warmtestraling wordt gebruikt voor het verwarmen van de ruimte. De radiatorfolie bestaat meestal uit een soort isolatie met een aluminium bovenlaag. Zowel bij buitenmuren (zeker als ze slecht geïsoleerd zijn) als bij muren die grenzen aan onverwarmde ruimten, is deze tip van toepassing.

Dit is bovendien een zeer kosteneffectieve maatregel aangezien de investeringen zeer beperkt zijn in vergelijking met de bespaarde energie. De besparing per vierkante meter per jaar is afhankelijk van het type buitenmuur.

Omdat er geen warmte meer gebruikt wordt om de buitenmuur op te warmen, kan de centrale verwarmingsinstallatie ‘s ochtends wat later ingeschakeld worden en kan er met een lagere watertemperatuur gestookt worden.